صالحعلاء در ۲۵ آذر ۱۳۳۱ در اراک بهدنیا آمد. او در سال ۱۳۵۶ از مدرسه هنرهای دراماتیک رویال آکادمی لندن فوق دیپلم سینما و تلویزیون و در سال ۱۳۵۹ مدرک کارشناسی بازیگری و کارگردانی از دانشکده هنرهای دراماتیک و در سال ۱۳۷۲ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی گرفت.
از اساتید محمد صالح علاء میتوان به آقای دکتر مهدی فروغ اشاره کرد. آغاز فعالیت هنری او از سال ۱۳۴۷ با قصهنویسی و قصهخوانی در رادیو و سپس نویسندگی متن برنامه و نمایشنامه بود. او در طی سالهای اولیهاش نمایشهای بسیار ساخته است که یکی از آنها اسکی روی آتش است. محمد صالح علاء فعالیت سینمایی را از سال ۱۳۴۷ با ساخت فیلمهای تبلیغاتی و بازی در سینما را از سال ۱۳۶۴ با تیغ و ابریشم کاری از مسعود کیمیایی آغاز کرد.
صالح علاء بعد از انقلاب ۱۳۵۷ با شورانگیز طباطبایی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری به نام باران است.
او در دههٔ ۸۰ خورشیدی مجلهٔ «نشانی» را منتشر میکرد که پس از مدتی انتشار آن متوقف شد. صالح علاء پیوسته به عنوان مجری و نویسنده با شبکههای مختلف رادیویی همکاری داشته است. صالح علاء کتاب عجیب «تمامی آنچه که مردان در باب زنان میدانند» اثر عبدل اسمیت را ترجمه کرده است. وقتی این کتاب ۱۱۰ صفحهای را باز کرده و تا انتها ورق میزنید چیزی جز صفحات سفید نمیبینید. از این کتاب بیش از ۲۸ چاپ به فروش رفته است. به گفته او این کتاب آوانگارد است.
